مرتضى مطهري
99
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
فىالنشئة الاخرة . منجد مىگويد : دنى ، يدنو : قرب . دنى ، تدنّى : صار ضعيفاً و ساقطاً فهو دنىّ . . . الادنى : اسم تفضيل من الدنى ، ج : ادان و ادنون م دنيا . الدنيا : ايضاً الحيوة الحاضرة نقيض الاخرة . ج : دُنَى و النسبة اليها دنيوى و دنياوى و دنيىّ و يقال هو فى دنيا دانية اى ناعمة يأخذ مايريد من قرب . عليهذا دنيا يا از ماده « دنوّ » است و يا از ماده « دنائت » . بنا بر اول معنىاش دار نزديكتر يا حيات نزديكتر و يا مطلق نزديكتر است و بنا بر دوم معنىاش دار پستتر يا حيات پستتر است . ظاهر اين است كه همانطورى كه راغب گفته ، معنى اصلى همان دنو باشد و ساير معانى از قرب و دنو گرفته شده باشد . در مقابل ، آخرت به معنى عاقبت و نتيجه و آخرى است . به دنيا در قرآن « اولى » هم گفته شده * ( ( و ان لنا للاخرة و الاولى ) ) * ، « عاجلة » نيز گفته شده * ( ( من كان يريد العاجلة . . . و من اراد الاخرة . . . ) . ) * ممكن است از همه اينها مقصود تمام دوره حيات اين جهانى باشد نسبت به حيات آن جهانى و ممكن است تمام دنيا و آخرت را امتداد واحد بگيريم و هر امر نزديكتر را نسبت به اثرش و اثرِ اثرش دنيا بگيريم و هر اثر را نسبت به مقدمه اش آخرت بگيريم . زيرا هيچ عملى در دنيا تك و بدون ارتباط با مقدمه اى و نتيجه اى ، بدون ارتباط با ماقبل و مابعد خود نيست . هر عملى را اگر تنها در نظر بگيريم ممكن است نسبت به عمل ديگر ترجيح داشته باشد و اما اگر هر دو را با نتايج آنها در نظر بگيريم يعنى با نتيجه و عكسالعمل نزديكشان در نظر بگيريم و مجموع مقدمه و نتيجه اى را با مقدمه و نتيجه ديگرى در نظر بگيريم ، حسابها عوض مىشود . از